Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych: Zasady, stawki i rozliczenie

Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych to uproszczona forma opodatkowania działalności gospodarczej i najmu prywatnego. Dowiedz się, kto może z niego skorzystać, jak obliczyć podatek i jakie są terminy rozliczeń.

Czym jest ryczałt od przychodów ewidencjonowanych?

Ryczałt to jedna z form opodatkowania w Polsce. Jest uproszczoną metodą płacenia podatku dochodowego. Podatek naliczasz od przychodu. Nie pomniejszasz go o koszty uzyskania przychodu. To główna różnica w porównaniu do skali podatkowej czy podatku liniowego. Ryczałt jest często wybierany przez małych przedsiębiorców. Doceniają prostotę tej formy opodatkowania.

Kto może wybrać ryczałt?

Z ryczałtu mogą korzystać osoby fizyczne. Dotyczy to osób prowadzących pozarolniczą działalność gospodarczą. Ryczałt jest też dla osób osiągających przychody z najmu prywatnego. Obowiązuje ich od 2023 roku. Z tej formy mogą korzystać także duchowni. Dotyczy to również przychodów ze sprzedaży produktów roślinnych i zwierzęcych. Możliwe jest też opodatkowanie przychodów ze spółek cywilnych i jawnych. Warunkiem jest spełnienie określonych przepisów.

Limity przychodów

Możesz wybrać ryczałt, jeśli Twoje przychody nie przekroczyły limitu. Limit przychodów wynosi równowartość 2 000 000 euro rocznie. Przelicza się go według kursu NBP. Kurs obowiązuje z pierwszego dnia roboczego października poprzedniego roku. W 2023 roku limit wynosił 9 654 400 zł. Podatnicy mogą płacić ryczałt kwartalnie. Warunkiem jest, że ich przychody nie przekroczyły 965 440 zł w poprzednim roku. Do limitu nie wlicza się niektórych kwot. Są one zmienione lub zmniejszone na podstawie przepisów ustawy o zryczałtowanym podatku.

Kto nie może korzystać z ryczałtu?

Niektóre działalności są wyłączone z ryczałtu. Dotyczy to na przykład aptek. Nie obejmuje też handlu dewizami. Wyklucza również handel częściami do pojazdów. Produkcja opodatkowana akcyzą też wyklucza ryczałt. Wyjątkiem jest produkcja energii odnawialnej. Możliwość rozliczania ryczałtem nie zawsze dotyczy osób zatrudnionych na etat. Szczególnie, gdy planują założyć własną firmę o podobnym charakterze.

Jak obliczyć podatek ryczałtowy?

Podatek obliczasz od osiągniętego przychodu. Mnożysz przychód przez odpowiednią stawkę ryczałtu. Stawki zależą od rodzaju prowadzonej działalności. W rozliczeniu nie uwzględniasz kosztów uzyskania przychodów.

Stawki ryczałtu

Stawki ryczałtu wahają się od 2% do 17%. Obowiązują różne stawki dla różnych branż. Najwyższa stawka, 17%, dotyczy wolnych zawodów. Są to na przykład adwokaci czy notariusze. Usługi IT mają stawkę 14% lub 12%. Działalność wytwórcza i budowlana opodatkowana jest stawką 5,5%. Działalność usługowa w handlu ma stawkę 3%. Sprzedaż produktów roślinnych z własnej uprawy ma stawkę 2%.

Stawka	Rodzaj działalności/przychodu
17%	Wolne zawody (np. adwokaci, notariusze)
15%	Usługi niematerialne (np. pośrednictwo, reklama, fotografia, usługi finansowe)
14%	Usługi w zakresie opieki zdrowotnej, architektoniczne, inżynierskie, IT (niektóre)
12,5%	Najem prywatny od nadwyżki ponad 100 000 zł, usługi związane z zakwaterowaniem (nadwyżka)
12%	Usługi związane z nieruchomościami, wydawanie oprogramowania, doradztwo sprzętowe
10%	Kupno i sprzedaż nieruchomości na własny rachunek
8,5%	Najem prywatny do 100 000 zł, usługi gastronomiczne z alkoholem pow. 1.5%, usługi związane z zakwaterowaniem (do 100 000 zł), działalność usługowa (pozostała)
5,5%	Działalność wytwórcza, roboty budowlane
3%	Działalność usługowa w handlu, produkcja zwierzęca, niektóre usługi transportowe
2%	Sprzedaż produktów roślinnych i zwierzęcych z własnej uprawy/hodowli (inna niż przemysłowa)

Tabela 1. Przykładowe stawki ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych w zależności od rodzaju działalności.

Wykres 1. Zakres stawek ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Najem prywatny

Od 2023 roku najem prywatny opodatkujesz wyłącznie ryczałtem. Podatek wynosi 8,5% przychodów. Dotyczy to przychodów do kwoty 100 000 zł rocznie. Od nadwyżki ponad 100 000 zł stawka wynosi 12,5%. Małżonkowie rozliczający najem prywatny mają wspólny limit przychodów. Limit ten wynosi 200 000 zł. Po przekroczeniu tego limitu stosują stawkę 12,5%.

Jak płacić podatek ryczałtowy?

Podatek należy wpłacać regularnie. Terminy płatności to do 20. dnia następnego miesiąca. Możesz płacić miesięcznie lub kwartalnie. Wybór zależy od Twoich przychodów w poprzednim roku. Podatek wpłacasz na swój mikrorachunek podatkowy.

Jak złożyć zeznanie roczne?

Jako ryczałtowiec składasz zeznanie roczne PIT-28. Termin składania PIT-28 to od 15 lutego. Ostateczny termin to 30 kwietnia następnego roku. Zeznanie możesz złożyć na kilka sposobów.

• W formie papierowej w urzędzie skarbowym.
• Wysłać pocztą tradycyjną.
• Elektronicznie przez system e-Deklaracje.
• Przez usługę Twój e-PIT dostępną online.

Jeśli składasz papierowe zeznanie, podpisz je własnoręcznie. Zeznanie online podpiszesz kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Możesz też użyć danych autoryzujących. Zachowaj Urzędowe Poświadczenie Odbioru (UPO). Jest to dowód złożenia zeznania.

Rozliczenie z małżonkiem i ulgi

W przypadku wspólnego rozliczenia z małżonkiem jest specyficzna sytuacja. Jeśli rozliczacie ryczałt, składacie PIT-28. Jeśli nie osiągnęliście innych przychodów, składacie zerowy PIT-28. Podobnie jest przy rozliczeniu jako osoba samotnie wychowująca dziecko. Wymaga to spełnienia określonych warunków. Czasem konieczne jest złożenie zerowego PIT-28.

Dostępne ulgi i odliczenia

Podatnikom na ryczałcie przysługują pewne odliczenia. Możesz odliczyć straty z poprzednich 5 lat. Odliczysz też składki na ubezpieczenie społeczne. Możliwe jest odliczenie składek zdrowotnych. Wysokość odliczenia zależy od przychodów. Możesz odliczyć darowizny na określone cele. Dostępne są również ulgi podatkowe. Przysługuje Ci ulga na Internet. Możesz skorzystać z ulgi rehabilitacyjnej. Dostępna jest też ulga termomodernizacyjna. Ulga na wpłaty na IKZE to kolejna opcja. Pamiętaj o sprawdzeniu warunków każdej ulgi.

Wykres 2. Przewidywane miesięczne kwoty składek zdrowotnych w 2023 r. w zależności od progu przychodów.

Prowadzenie ewidencji i dokumentacja

Wybór ryczałtu wymaga prowadzenia ewidencji. Musisz prowadzić uproszczoną ewidencję przychodów. Pamiętaj o wykazie środków trwałych. Konieczne jest też prowadzenie wykazu wartości niematerialnych i prawnych. Przechowuj dowody zakupu. Dokumenty ewidencyjne przechowuj przez 5 lat. Powinny być w miejscu prowadzenia działalności. Możesz je trzymać w siedzibie spółki.

Zmiany i trendy

System podatkowy w Polsce dynamicznie się zmienia. Od 2023 roku ryczałt jest jedyną formą dla najmu prywatnego. Planowane są dalsze zmiany w przepisach. Dotyczą one na przykład ulgi termomodernizacyjnej w 2025 roku. Wprowadzane są nowe technologie. Krajowy System e-Faktur (KSeF) staje się obowiązkowy. Elektroniczne rozliczenia zyskują na popularności. Sztuczna inteligencja (AI) wpływa na księgowość. AI nie zabierze pracy, ale zmieni jej charakter. Praca przenosi się z rutynowych zadań na analityczne role. Przedsiębiorcy powinni przygotować się na te zmiany.

Zobacz także:

• Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych w 2023 roku: Stawki, zasady i limity
• Jak wyliczyć podatek na ryczałcie? Praktyczny przewodnik
• Ryczałt czy podatek liniowy? Wybierz najlepszą formę opodatkowania
• Jak zapłacić podatek od najmu prywatnego (ryczałt)? Pełny przewodnik
• Podatek od środków transportowych w 2015 roku – stawki i zasady