Jak wygląda funt brytyjski? Poznaj walutę Wielkiej Brytanii

Funt brytyjski to jedna z najstarszych i najważniejszych walut świata. Dowiedz się, jak rozpoznać banknoty i monety funta szterlinga.

Co to jest funt brytyjski?

Funt brytyjski znany jest jako funt szterling. Jego międzynarodowy skrót to GBP. Funt jest oficjalną walutą Wielkiej Brytanii. Obowiązuje też na jej terytoriach zamorskich.

Symbolem funta jest znak £. Pochodzi on od łacińskiego słowa 'libra’. Słowo to oznaczało rzymską jednostkę wagi. Historia symbolu wywodzi się od litery 'L’.

Funt dzieli się na 100 pensów. Podział jednostki pieniężnej jest prosty. Mamy monety o nominałach 1 i 2 pensy. Są też monety 5, 10, 20, 50 pensów. W obiegu znajdziemy również monety 1 funt i 2 funty.

Historia funta – od srebra do współczesności

Historia funta brytyjskiego sięga bardzo daleko. Ma swoje korzenie w VIII wieku. Niektóre źródła podają XII wiek. Była to już jedna z najstarszych walut świata.

Pierwotnie funt był miarą wartości. Odpowiadał jednemu funtowi srebra. Nazwa „sterling” pochodzi prawdopodobnie od staroangielskiego słowa „steorra”. Oznaczało ono gwiazdę na wczesnych monetach.

System monetarny przeszedł zmiany. Przed 1971 rokiem funt dzielił się inaczej. Był podzielony na 240 pensów. Odpowiadało to 20 szylingom. System dziesiętny wprowadzono 15 lutego 1971 roku. Uprościło to obliczenia.

Funt był oparty na standardzie złota. Trwało to do 1931 roku. W 1967 roku waluta przeszła dewaluację. Jej wartość spadła o około 14,3%. Było to w stosunku do dolara amerykańskiego.

Jak wyglądają banknoty funta brytyjskiego?

Banknoty funta brytyjskiego przeszły modernizację. Obecnie są wykonane z polimeru. Ten materiał zastąpił tradycyjny papier.

Na awersie banknotów znajduje się podobizna monarchy. Obecnie jest to Król Karol III. Wcześniej była to Królowa Elżbieta II.

Na rewersie widnieją portrety znanych osobistości. Są to na przykład Winston Churchill, Karol Darwin. Znajdziemy tam też Jane Austen, Adam Smith, Turing. Banknoty mają różne wielkości i kolory. Posiadają unikalne wzory.

W obiegu są banknoty o nominałach 5, 10, 20, 50 funtów. Niektóre banki emitują też banknoty 1 i 100 funtów. Banknot o wartości 1 funta występuje głównie w Szkocji. Banknot 100 funtów można znaleźć w Szkocji i Irlandii Północnej.

Banknoty polimerowe wprowadzono od 2016 roku. Najstarszy polimerowy banknot to 5 funtów z 2016 roku. Najnowszy to 50 funtów z 2021 roku. Banknoty polimerowe są trwalsze i odporne na fałszerstwa. Są też bardziej przyjazne środowisku. Ich produkcja jest tańsza.

Nominał banknotu	Data wprowadzenia wersji polimerowej (Bank of England)
5 funtów	13 września 2016
10 funtów	14 września 2017
20 funtów	20 lutego 2020
50 funtów	21 czerwca 2021

Monety funta brytyjskiego – nominały i cechy

Monety funta brytyjskiego mają różne nominały. Występują od 1 pensa do 2 funtów. Dostępne są monety 1, 2, 5, 10, 20, 50 pensów. W obiegu są też monety 1 funt i 2 funty.

Monety różnią się rozmiarem i wagą. Mają też różne wzory na awersie i rewersie. Awers monety przedstawia podobiznę monarchy. Na rewersie znajdują się różnorodne symbole narodowe.

Brytyjski system monetarny przeszedł zmianę. Po raz pierwszy od 1983 roku wprowadzono nową jednofuntówkę. Stało się to 28 marca 2017 roku. Stare jednofuntówki straciły wartość 15 października.

Nowa moneta 1 funt ma nietypowy kształt. Jest dwunastokątna. Nie jest okrągła jak poprzednia wersja. Zewnętrzna obwódka monety jest złota. Wykonano ją z mosiądzu niklowego. Wewnętrzne wypełnienie to miedzionikiel. Moneta wybijana jest z mosiądzu.

Nominał	Materiał (przykładowo dla 1 funta)	Kształt (nowa 1 funt)
1 pens	Brąz	Okrągły
2 pensy	Brąz	Okrągły
5 pensów	Stal platerowana niklem	Okrągły
10 pensów	Stal platerowana niklem	Okrągły
20 pensów	Miedzionikiel	Siedmiokątny
50 pensów	Miedzionikiel	Siedmiokątny
1 funt	Mosiądz niklowy (zewn.) / Miedzionikiel (wewn.)	Dwunastokątny
2 funty	Mosiądz niklowy (zewn.) / Miedzionikiel (wewn.)	Okrągły

Dane dotyczące materiałów mogą się różnić w zależności od rocznika i serii.

W obiegu można znaleźć ciekawe monety. Wadliwe egzemplarze dwufuntówek z 1994 roku są cenne. Mogą być warte ponad 2000 funtów. W 1994 roku wybito okolicznościową monetę 2-funtową. Upamiętniała 300-lecie Banku Anglii. Miała błąd matrycy.

Nowe jednofuntówki z błędami też mają wartość kolekcjonerską. Każdy wadliwy egzemplarz może być wart około 250 funtów. Z czasem jego wartość może wzrosnąć. Cena wadliwej monety zależy od jej unikatowości. Ważna jest też dysproporcja między polami.

Zabezpieczenia funta – ochrona przed fałszerstwami

Funt brytyjski ma rozbudowane zabezpieczenia. Przeciwdziałają one fałszerstwom. Nowe banknoty i monety są bardzo bezpieczne.

Zabezpieczenia banknotów obejmują różne elementy. Stosuje się hologramy zmieniające kolor. Używa się przezroczystych okienek. Ważny jest też mikrodruk. Banknoty posiadają farby specjalne i wodne znaki. Aby sprawdzić autentyczność, zwróć uwagę na szczegóły. Ważna jest też jakość wykonania banknotu.

Nowa moneta 1 funt jest dobrze zabezpieczona. Brytyjska Mennica Królewska zapewnia o tym. To najlepiej zabezpieczona moneta na świecie. Ma hologram na awersie. Zmienia on symbol w zależności od kąta światła. Na bokach monety wytłoczono mikroskopijne daty. Są one w systemie rzymskim.

System monetarny przeszedł modernizację w 2016 i 2017 roku. Wprowadzenie polimerowych banknotów miało miejsce w 2016 roku. Redesign monet nastąpił w 2017 roku. Nowe technologie zwiększyły bezpieczeństwo waluty.

Funt brytyjski w obiegu – UK i Polska

Funt brytyjski jest oficjalną walutą Wielkiej Brytanii. Dotyczy to Anglii, Walii, Szkocji i Irlandii Północnej. Wielka Brytania obejmuje też terytoria zależne. One również emitują własne wersje funta. Przykładem są Falklandy czy Gibraltar.

Na Szkocję i Irlandię Północną przypadają własne wersje funta. Są to funt szkocki i irlandzki. Emitują je lokalne banki. Należą do nich Bank of Scotland, Clydesdale Bank. Jest też The Royal Bank of Scotland. Banknoty te są wekslem. Nie są prawnym środkiem płatności w Anglii i Walii. Mogą nie być honorowane poza granicami Wielkiej Brytanii. Czasem wymienia się je po niższym kursie.

Brytyjskie pieniądze dotyczą wielu Polaków. Większość rodaków wyemigrowała do Zjednoczonego Królestwa. Często wyjeżdżali w celach zarobkowych. Zarobki w funtach są atrakcyjne. Funt jest wymienialny praktycznie wszędzie w Polsce. Jest to jedna z głównych walut na świecie.

Funt brytyjski (GBP) to ważna waluta światowa. Stoi obok euro, dolara, jena i chińskiego juana. Wartość funta jest analizowana na rynkach międzynarodowych. Jest też analizowana w Polsce. Obecny kurs to około 5,20 PLN za GBP.

Zobacz także:

• Korona czeska (CZK) – historia, kurs i ważne informacje
• Stare banknoty i monety – co z nimi zrobić?
• Historia i Współczesność Franka – Francuskiego i Szwajcarskiego
• Jak przeliczyć stare pieniądze polskie na nowe – kompletny przewodnik
• Rozmienianie pieniędzy – gdzie i jak wymienić banknoty lub monety?